Table of contents

Jump to any page

-4 मूल अवधारणाएँ -2 प्राक्कथन 1 1. समाधान और द्वन्द्व-1 7 2. मानव स्वरूप का इतिहास 22 3. समाधानात्मक भौतिकवाद 24 4. अस्तित्व एवं अस्तित्व में परमाणु का विकास 38 5. अस्तित्व में परमाणु का विकास 54 ज्ञानावस्था में पाँच मानव Subsection 55 प्रकृति सहज चार अवस्थाएं (परस्पर पूरक) Subsection 56 अस्तित्व में व्यवस्था = सहअस्तित्व Subsection 57 6. सहअस्तित्व पूरकता और व्यवस्था 94 7. संचेतना, चेतना और चैतन्य 99 8. समाज, धर्म (व्यवस्था) और राज्य 110 9. समाधानात्मक भौतिकवाद के नज़रिए में : 110 1) मौलिकता की पहचान ही निर्वाह का आधार Subsection 123 2) मानवीय आहार Subsection 134 3) मानव की मौलिकता Subsection 138 4) धर्म और राज्य में अर्न्तसंबंध Subsection 147 5) मानव की पहचान, महापुरुषों की पहचान Subsection 154 6) प्रकाशन और प्रतिबिम्ब Subsection 158 7) गुण, प्रभाव व बल Subsection 164 8) कृत्रिमता, प्रकृति और सृजनशीलता Subsection 171 9) संकरीकरण और परंपरा Subsection 177 10) उद्योग, आवश्यकता, संबंध और संतुलन Subsection 199 11) भय, प्रलोभन या मूल्य और मूल्याकंन Subsection 210 12) भौतिकता, अभिव्यक्ति, संस्कार और व्यवस्था Subsection

मानव

स्वभाव

विषय

दृष्टि

प्रमाण

पशु मानव

दीनता प्रधान, हीनता, क्रूरता

आहार, निद्रा, भय, मैथुन

प्रिय, हित, लाभ

अव्यवस्थाओं का प्रकाशन
= भ्रांत मानव

राक्षस मानव

क्रूरता प्रधान, हीनता, दीनता

आहार, निद्रा, भय, मैथुन

प्रिय, हित, लाभ

अव्यवस्थाओं का प्रकाशन
= भ्रांत मानव

मानव

धीरता, वीरता, उदारता

वित्तेषणा, पुत्रेषणा, लोकेषणा सहित

न्याय प्रधान, समाधान, सत्य

व्यवस्था, शिक्षा आचरण में सामरस्यता = स्वराज्य में प्रवृत्ति

देवमानव

दया, धीरता, वीरता, उदारता

लोकेषणा सहित उपकार प्रवृत्ति

न्याय व धर्म प्रधान, सत्य

स्वराज्य में निष्ठा स्वतंत्रता में प्रवृत्ति

दिव्य मानव

दया, कृपा, करुणा

पूर्ण जागृति उपकार प्रधान

सत्य प्रधान, धर्म व न्याय

मुक्त जीवन और स्वराज्य व स्वतंत्रता
= निर्भ्रांत मानव


ज्ञानावस्था में पाँच मानव

Page 54 of 217
50 51 52 53 54 55 56 57 58